ಭಾರತದ ಅಪಾರ ಯುವಜನಸಮುದಾಯವು ದೇಶದ ಮುಂದಿನ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ. ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ನಮ್ಮ ಯುವಕರು, ಸರಿಯಾದ ಬೆಂಬಲ ದೊರೆತರೆ ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯಾದ ಎಂಜಿನ್ ಆಗಬಲ್ಲರು. ಆದರೆ ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಯ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಇಂದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಶಿಸ್ತು ಜೊತೆಗೆ 21ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಗತ್ಯ ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರೆ, 2047ರ ವೇಳೆಗೆ ‘ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ’ ಎಂಬ ಗುರಿ ಕೇವಲ ಕನಸಾಗಿರದೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಲಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರಿ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಒಟ್ಟು ದಾಖಲಾತಿ ಅನುಪಾತ (GER) ಪ್ರಸ್ತುತ 29.5% ರಷ್ಟಿದೆ. ಒಂದು ದಶಕದ ಹಿಂದೆ ಇದು 23% ಆಗಿದ್ದು, ಪ್ರಗತಿ ಕಂಡರೂ 2035ರ ವೇಳೆಗೆ 50% ಗುರಿ ತಲುಪಲು ಇನ್ನೂ ವೇಗದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು ಅಗತ್ಯ. ಈ ಸವಾಲು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ – ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಲಭ್ಯತೆ.

ಹೊಸ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಮೂಲಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಗತಿ ಕಂಡಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ, ಖಾಸಗಿ ಹಾಗೂ ದಾನಿಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಹಲವು ಭರವಸೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಉದಯಿಸಿವೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾದ ಅಡ್ಡಿ ಬಂಡವಾಳದ ಕೊರತೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಶಿಕ್ಷಣದ ಲಭ್ಯತೆಯಲ್ಲಿದೆ. ದೇಶದ ಬಹುಪಾಲು ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಕಠಿಣ ವಾಸ್ತವ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಅನೇಕ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಅರ್ಧದಲ್ಲೇ ತ್ಯಜಿಸುವಂತಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಪರಿಹಾರವೆಂದರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು. ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ದಾಖಲಾತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿಡದೇ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕನಸುಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ವೈವಿಧ್ಯತೆ, ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮಾನವ ಬಂಡವಾಳ ಮತ್ತು GER ಗುರಿಗಳ ಸಾಧನೆಗೂ ಬಲ ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಈ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಮನಗಂಡು ಸರ್ಕಾರ, ರಾಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನಗಳು ಮುಂದೆ ಬಂದಿವೆ. ‘ಒನ್ ನೇಷನ್ ಒನ್ ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್’, ‘ಹರ್-ಛಾತ್ರವೃತ್ತಿ’ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಯೋಜನೆಗಳು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಆದರೂ ಸಮಸ್ಯೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ದೊಡ್ಡದಿರುವುದರಿಂದ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.