'ಶಿವ' ಎಂದರೆ ಮಂಗಳಕರವಾದುದು ಎಂದರ್ಥ. ಅವನ ಶಕ್ತಿಯು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಮೂಲತತ್ವಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

೧. ಸಂಹಾರಕ ಮತ್ತು ಪರಿವರ್ತಕನ ಶಕ್ತಿ

ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಲಯಕರ್ತ ಅಥವಾ ಸಂಹಾರಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಸಂಹಾರವು ಅಂತ್ಯವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅದು ಹೊಸ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ.

• ನವೀಕರಣ: ಹಳೆಯದನ್ನು ಅಳಿಸಿ ಹೊಸದಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದೇ ಶಿವನ ಕಾರ್ಯ. ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿ ಜ್ಞಾನದ ಬೆಳಕನ್ನು ನೀಡುವ ಶಕ್ತಿ ಅವನದು.

• ಲಯ: ಈ ಜಗತ್ತು ಹೇಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಅದು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವನಲ್ಲಿಯೇ ವಿಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ.

೨. ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣು: ಜ್ಞಾನದ ಸಂಕೇತ

ಶಿವನ ಹಣೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣು ದಿವ್ಯದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.

• ಕಾಮದಹನ: ಶಿವನು ತನ್ನ ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣನ್ನು ತೆರೆದು ಮನ್ಮಥನನ್ನು ಭಸ್ಮ ಮಾಡಿದ ಕಥೆಯು, ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಲೌಕಿಕ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಹಾಕುವ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

• ಅಂತರಂಗದ ದೃಷ್ಟಿ: ಇದು ಕೇವಲ ಬಾಹ್ಯ ಜಗತ್ತನ್ನು ನೋಡುವುದಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯುವ ಮತ್ತು ಅಂತರಾತ್ಮವನ್ನು ಕಾಣುವ ದಿವ್ಯ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ.

೩. ಮಹಾಕಾಲ: ಕಾಲದ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ

ಶಿವನನ್ನು ಮಹಾಕಾಲ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಕಾಲವನ್ನೂ ಮೀರಿದವನು.

• ಚಂದ್ರಧರ: ಅವನ ಜಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಚಂದ್ರನು ಕಾಲದ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಾಲದ ಚಕ್ರವು ಅವನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಇದು ಸಾರುತ್ತದೆ.

• ಮೃತ್ಯುಂಜಯ: ಶಿವನು ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಗೆದ್ದವನು. ಭಕ್ತರಿಗೆ ಮೃತ್ಯುವಿನ ಭಯವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಿ ಮೋಕ್ಷ ನೀಡುವ ಶಕ್ತಿ ಅವನಲ್ಲಿದೆ.

೪. ನಟರಾಜ: ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ನೃತ್ಯ

ಶಿವನು ನಟರಾಜನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಗತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನ 'ತಾಂಡವ' ನೃತ್ಯವು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಚಲನಶೀಲತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

• ಲಾಸ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಂಡವ: ಅವನ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತು ಎರಡೂ ಅಡಗಿದೆ. ಈ ನೃತ್ಯವೇ ಇಡೀ ವಿಶ್ವದ ಅಣು-ಅಣುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಚೈತನ್ಯ.

೫. ನೀಲಕಂಠ: ಲೋಕ ಕಲ್ಯಾಣದ ಶಕ್ತಿ

ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಹಾಲಾಹಲ ವಿಷವನ್ನು ಶಿವನು ಕುಡಿದು ಜಗತ್ತನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು.

• ತ್ಯಾಗದ ಸಂಕೇತ: ಲೋಕದ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ತಾನುಂಡು, ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅಮೃತವನ್ನು ನೀಡುವ ಮಹಾನ್ ಕರುಣಾಮಯಿ ಶಿವ. ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಲೋಕದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿಯೇ ಬಳಸುತ್ತಾನೆ.

ತೀರ್ಮಾನ: ಶಿವನ ಶಕ್ತಿಯು ಕೇವಲ ಆಯುಧಗಳಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಅದು ಅವನ ಸಮಾಧಿ (ಧ್ಯಾನ) ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಅವನು ಸ್ಮಶಾನವಾಸಿಯಾದರೂ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಒಡೆಯ. ಅತಿ ಶಾಂತವಾಗಿಯೂ ಇರಬಲ್ಲ, ಅತಿ ರೌದ್ರವಾಗಿಯೂ ಇರಬಲ್ಲ ಶಿವನು ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ಅದ್ಭುತ ಸಂಗಮ.

ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ.